Θέατρο

Η ΑΥΤΟΥ ΕΛΑΦΡΟΤΗΣ Ο ΠΕΡΕΛΑ

2 Νοεμβρίου, 2026 5 Λεπτά ανάγνωσης

ΚΡΙΤΙΚΕΣ ΘΕΑΤΡΟΥ

ΕΝΑΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ

Η αυτού ελαφρότης ο Περελά: γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης

Table Of Content

ΕΝΑΣ ΔΙΑΦΟΡΕΤΙΚΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ
Η αυτού ελαφρότης ο Περελά: Η υπόθεση
Η αυτού ελαφρότης ο Περελά: Ο φωτισμένος
Η αυτού ελαφρότης ο Περελά: Ποιος είναι;
Η αυτού ελαφρότης ο Περελά: Ο μικρός θεός
Η αυτού ελαφρότης ο Περελά: Ο θεατής
Η ΑΥΤΟΥ ΕΛΑΦΡΟΤΗΣ Ο ΠΕΡΕΛΑ

Το θεατρικό έργο του Άλντο Πελατσέσκι είδαμε στο θέατρο 104, στον Κεραμεικό, στην Αθήνα. Σε μια μικρή σκηνή παίχτηκε ένα έργο που είχε μεγάλο βάθος στην ανάλυσή του. Τρεις ηθοποιοί και ένας μουσικός επί σκηνής ανέπτυξαν μια ιστορία που αναφέρεται στον άνθρωπο, την εξέλιξή του, στην πίστη του.

Η αυτού ελαφρότης ο Περελά: Η υπόθεση

Ένας άνθρωπος από καπνό έρχεται από τα μέρη πάνω στο βουνό, φτάνει στην πόλη, φοράει τις μπότες του και συστήνεται στον κόσμο που συναντά. «Είμαι ελαφρύς», είναι η σύστασή του. Το όνομά του έρχεται από τις τρεις μητέρες που τον έχουν μεγαλώσει, από τα δύο πρώτα γράμματα των ονομάτων τους. Στην αρχή γίνεται δεκτός με τιμές από τους εκπροσώπους του βασιλιά και από έναν τραπεζίτη που πιστεύει ότι θα βγάλει λεφτά από αυτή τη γνωριμία. Μετά γίνεται ένα άσχημο συμβάν: ένας άνθρωπος αυτοκτονεί επειδή πίστεψε σε αυτόν. Ενώ του είχε ανατεθεί να φτιάξει τους νόμους αυτού του κράτους, πέφτει σε δυσμένεια και φυλακίζεται.

Ο θεατής μπορεί να βρει κάποια στοιχεία από τις θρησκευτικές μυθολογίες, στις διαφορετικές εκδοχές τους, ανάλογα με την κάθε θρησκεία. Θα πρέπει όμως να ξεκινήσουμε από τη διαπίστωση ότι έχουμε να κάνουμε με έναν διαφορετικό άνθρωπο, μπορείτε να τον πείτε φωτισμένο, ηθικό ή άγιο, αυτό που έχει σημασία είναι ότι αυτός θεωρείτε μια εξέχουσα περίπτωση όταν εμφανίζεται, δηλώνει ποιος είναι, μιλά απλά, κατανοητά και τίμια. Αυτός θα είναι χρήσιμος για να τεθούν οι νόμοι διακυβέρνησης αυτού του κράτους. Είναι ένας ξένος, καλός και τίμιος, μπορεί να δει τα πράγματα αντικειμενικά, αφού δεν ανήκει σε αυτό το συνάφι.

Η αυτού ελαφρότης ο Περελά: Ο φωτισμένος

Ας το δούμε όμως λίγο προσεχτικά. Η γέννηση και το μεγάλωμά του από τρεις μητέρες μας φέρνει στο νου το ιερό νούμερο τρία που, ως τέτοιο, το βρίσκουμε σε όλες τις θρησκειολογίες. Το 3 είναι ο τρίτος αριθμός και ο προτελευταίος της αριθμητικής ακολουθίας που σχηματίζουν τον τέλειο σύνολο -το 1, 2, 3, 4 που το άθροισμά τους κάνουν το 10-, όπως αναφέρει η πυθαγόρεια φιλοσοφία. Είναι ένας από τους αριθμούς που διαιρείται μόνο με τον εαυτό του. Τα ονόματα των μητέρων του δεν έχουν κάποιο σαφές συμβολικό αναφερόμενο, εκτός και αν δούμε ότι αυτές είναι μέρος όλης της παγκόσμιας θρησκευτικής μυθολογίας.

Έχουμε να κάνουμε με έναν άνθρωπο που είναι φωτισμένος. Θέλει να βοηθήσει τους συνανθρώπους του και δεν απαιτεί τίποτε από αυτούς που αποτελούν τον περίγυρό του. Οι άνθρωποι που τον περιτριγυρίζουν είναι λίγο ή πολύ φθαρμένοι, έχουν χάσει την ηθική τους, σε ένα βαθμό. Οι άλλοι δύο ηθοποιοί μεταμορφώνονται με απλές σκηνικές και ενδυματολογικές κινήσεις, ερμηνεύοντας διάφορους χαρακτήρες αυτού του κράτους. Αυτοί, όπως και ο πρωταγωνιστής, μπαίνουν μέσα στο κοινό και το εμπλέκουν στη θεατρική αφήγηση. Ο θεατής, πλέον, αρχίζει να ταυτίζεται. Στοιχεία από τον Περελά ή από τους άλλους χαρακτήρες μπαίνουν στο δικό του αξιακό σύστημα, έρχονται σε επαφή με τα στοιχεία του ασυνειδήτου του, δημιουργούν διαφορετικές συνδέσεις στον κάθε άνθρωπο.

Η αυτού ελαφρότης ο Περελά: Ποιος είναι;

Ποιος είναι ο Περελά; Αυτό το ερώτημα έρχεται και επανέρχεται, μια απάντηση ξεκάθαρη δεν υπάρχει. Αυτό συμβαίνει διότι ο Περελά μπορεί να είναι ένας από τους ηγέτες μιας θρησκείας. Μπορεί να είναι ο Χριστός ή ο Βούδας, έχει στοιχεία από όλους. Φυλακίζεται και μετά δραπετεύει, αφού έχει δώσει τις μπότες του στους ανθρώπους. Μια γυναίκα, αυτή που θέλει να τον βοηθήσει, διαπιστώνει ότι έχει φύγει. Δεν έχει σκοτωθεί, απλά αναχώρησε από αυτή τη φυλακή. Πάλι δεν μπορεί να είναι ο Χριστός γιατί δεν έχει αναστηθεί, αφού δεν έχει πεθάνει. Το μόνο που έχει ανάγκη είναι η φωτιά, κάτι που είναι πρόθυμη αυτή η γυναίκα να του δώσει.

Διαπιστώνουμε δύο συμβολικά στοιχεία που παίζουν κύριο ρόλο στην επιμέρους αφήγηση: το ένα είναι η φωτιά και το άλλο η γυναίκα. Η φωτιά θα πρέπει να εκληφθεί και ως φως, άρα έχουμε να κάνουμε με τη φώτιση, κάτι που είναι ίδιο των πρωταγωνιστών της κάθε θρησκευτικής αφήγησης. Η γυναίκα μπορεί να είναι η Μαρία Μαγδαληνή ή μια άλλη θεότητα σε κάποια άλλη θρησκεία. Βοηθά τον Περελά όπως θα τον βοηθούσε η μητέρα του, άρα μπορεί να είναι το αναφερόμενο στην Παναγία, την Κυβέλη, τη Δήμητρα. Ο Περελά πλέον αποκτά στοιχεία που μας διευκολύνουν να τον αναγνωρίσουμε.

Η αυτού ελαφρότης ο Περελά: Ο μικρός θεός

Μπορεί να είναι οποιοσδήποτε άνθρωπος που θέλει και μπορεί να φωτιστεί, να κάνει τις υπερβάσεις του, να ανεβαίνει σε ένα άλλο επίπεδο με μικρές προσπάθειες, τελικά αυτά τα διαστήματα φώτισης τον οδηγούν στο σημείο που μπορεί πλέον να κυριαρχήσει στη ζωή του. Γίνεται ένας μικρός θεός. Όπως ακριβώς η κάθε θρησκεία προκαλεί να γίνει ο κάθε άνθρωπος. Αυτοί οι μικροί θεοί απαρτίζουν την εικόνα του θεού, έτσι όπως ορίζεται και επαναπροσδιορίζεται. Ο Περελά δεν δίνει δεκανίκια, βοηθά στην ανάπτυξη και αφήνει τον άνθρωπο να αναπτυχθεί όπως αυτός μπορεί, για να μην είναι υποτελής σε αυτόν, αντίθετα να είναι ανεξάρτητος και να διευκολύνεται στην ανάπτυξή του.

Έχουμε φτιάξει, λοιπόν, τον δικό μας Περελά. Η παράσταση τελειώνει, παίρνουμε λίγο χρόνο για να «χωνέψουμε» το κείμενό της, το δεχόμαστε στο συνειδητό μας και το αφήνουμε να έρθει σε επαφή με τα στοιχεία του ασυνειδήτου μας για να δημιουργήσει τις δικές του αφηγήσεις. Βοηθούν πολύ οι σκηνοθετικές οδηγίες και οι ερμηνείες των ηθοποιών που είναι απόλυτα ακριβείς στον προσδιορισμό των χαρακτήρων, τονίζοντας κάποια ιδιαίτερα χαρακτηριστικά. Η μουσική συνοδεύει την αφήγηση, δεν την επικαλύπτει, τονίζει το συναίσθημα και τις αλλαγές του.

Η αυτού ελαφρότης ο Περελά: Ο θεατής

Ο θεατής, αφού έχει δει την παράσταση και την έχει αφήσει να μπει μέσα στο αξιακό του σύστημα μπορεί να βγάλει κάποια συμπεράσματα όσον αφορά στη δική του ζωή. Το μετακείμενο είναι διαφορετικό σε κάθε άνθρωπο και σημαντικό, όπως γίνεται όταν βλέπουμε παραστάσεις που δεν αποσκοπούν στην ρηχή ψυχαγωγία αλλά στη θεραπεία -με την έννοια της υπηρεσίας- του ψυχικού μας κόσμου.